Məqalədə yerli əhəgdaşı materiallarından hörülmüş çoxqatlı divar nümunələrinin yükdaşıma qabliyyətinin müəyyən edilməsi, onların seysmik rayonlarda daş və karkas binalarında tətbiq olunması üçün aparılmış elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri öz əksini tapmışdır. Divar nümunələrinin yükdaşıma qabliyyətinin və dayanıqlılığının sınaq nəticələri, onların nəzəri qiymətləri ilə müqayisəli təhlil edilmişdir. Divarların yükdaşıma qabliyyətinin təyin olunma metodikası dəqiqləşdirilmişdir. Alınmış nəticələr əsasında daş binaların mərtəbəliliyndən, karkas binanın yükdaşıyan konstruksiyalarının addımından və hündürlüyündən asılı olaraq divarların tətbiq olunması mümkünlüyü öyrənilmişdir. Alınmış nəticələr, aparılmış təhlil və bu sahədə dünya təcrübəsi nəzərə alınaraq təbii əhəngdaşlarından hörülən çoxqatlı xarici divarların layihələndirilməsinə dair tövsiyələr işlənilmişdir. 

Aparılmış tədqiqatlar göstərdi ki, binaların istehlak etdiyi enerjinin miqdarının azalmasını əsas istiqamətlərindən biri də bina və qurğuların tikintisində daha yüngül, enerjiyə qənaətli, ekoloji təmiz divar materiallarından istifadə edilməsidir. Son illərdə dünya tikinti praktikasında geniş tətbiq edilən belə materiallardan biri də polistirolbetondur. Polistirolbeton bloklardan divar hörgü konstruksiyalarının hesablanması və layihələndirilməsi Azərbaycan Respublikasında qüvvədə olan layihələndirmə normaları ilə tənzimlənmir. Dünyada aparılmış elmi tədqiqat işlərində polistirolbeton qoruyucu divar konstruksiyalarının zəlzələ yükləri təsirinə dayanıqlığı tələb olunan dərəcədə öyrənilməmiş, normativ sənədlər əsasən qeyri-seysmik zonalar üçün tərtib edilmişdir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur, eləcə də Azərbaycan Respublikasının digər əraziləri yüksək intensivlikli zəlzələ rayonunda yerləşir. Məqalədə hörgü konstruksiyaları üzərində dünyada aparılan elmi-tədqiqat işlərinin icmalı aparılmış, polistirolbeton bloklardan, panellərdən qoruyucu divar konstruksiyalarının tətbiq sahələri müəyyənləşdirilmiş, polistirolbeton bloklardan qoruyucu divar konstruksiyalarının materiallarına tələblər təyin edilmiş, polistirolbeton məmulatlarından hörgü konstruksiyası üçün yapışqan kompozisiyaları öyrənilmişdir. Blokların, məhlulun fiziki mexaniki göstəricilərinin (möhkəmliyinin, ilişgənliliyinin) təyin edilməsi üsulları müəyyənləşdirilmiş, məhlulun blokların sıxılmada, dartılmada möhkəmlikləri, məhlulla blokların ilişgənliyi təyin olunmuşdur. Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda, eləcə də ölkəmizin digər rayonlarında tikiləcək binalarda polistirolbeton bloklardan qoruyucu divar konstruksiyalarının tətbiqi binaların istilik mühafizəsinin səmərəli təşkilini, yaşıl enerjidən istifadəsini və enerjiyə qənaət edilməsini təmin edə bilər. 

Bina və qurğuların uzunmüddətli normal istismar şəraitinin təmini bu və ya digər siyasi sistemdən asılı olmayaraq bütün dövlətlərdə ən vacib məsələlərdən sayılmışdır və hal-hazırda da aktual problemlərdən olmaqdadır. Təbiətdə mövcud olan hər sahə inkişaf və dinamikada olduğu kimi insan fəaliyyətinin məhsulu olan bina və qurğular da obyektiv olaraq dəyişikliklərə məruz qalması və bir sıra amillərin təsiri səbəbindən zədələnmələr alması obyektiv həqiqətdir. Bina və qurğular üzərində dayandığı qruntun (əsasın) bərkidilməsi məqsədilə istifadə edilən svayların keyfiyyətinin artırılması ilk növbədə dayanıqlılıq, uzunömürlülük kimi faktorlarla bağlıdır ki, bu da bina və qurğuların uzun müddət istismarı zamanı vacib praktiki əhəmiyyət daşıyır. 

Professor K.Terzaginin qoyduğu elmi irs hələ də geotexniki alimlərin onun irəli sürdüyü fərziyyələrin hərtərəfli yoxlanılması və onların aktuallığını eksperimental olaraq yoxlamaq baxımından marağına səbəb olur. Müəllifl eyni qrunt nümunəsində büzülmə zamanı gillərin "həssaslığının" daha sadə və daha dəqiq öyrənilməsi üçün yeni bir metod və cihaz hazırladılar. Tədqiqat üçün bu parametr K.Terzaginin monoqrafiyasında təklif edilmişdir. Tədqiqatlarımız göstərdi ki, gil qruntunun quruluşunun pozulması onların uzunmüddətli genezis prosesində əmələ gələn sement bağlarının məhv edilməsi ilə əlaqədardır. Sızdırmazlıq-şişkinlik rejimində təbii gil torpaqlarının sınaqları K.Terzaginin tədqiqatlarında göstərdi ki, yanal genişlənmə olmadıqda şişlik əyrisi loqarifmik əyri şəklindədir və şişkinlik üçün elastiklik modulu xarici yükə birbaşa nisbətdə azalır. Tədqiqatlarımız göstərdi ki, müxtəlif monomineral gillərdə onsuz da sıxılma-şişkinlik rejimində 4-5 gil test dövrü ərzində sabit bir tarazlıq histerez döngəsi əldə edilir. Qurutma zamanı gil torpaqların büzülməsinin eksperimental və model tədqiqatları göstərdi ki, müxtəlif mineral tərkibli gillərdəki sıxılma qərqinlikləri K.Terzaginin gil qruntlara tətbiq etdiyi kapilyar nəzəriyyəyə tam uyğundur. K.Terzaginin gil qruntların gərginlik-deformasiya vəziyyətini öyrənmək üçün təklif etdiyi temperatur və rütubət bənzətməsinin perspektivləri çox aktual idi. Bu metod müəllif tərəfindən şişmiş gil qruntların gərgin-deformasiya vəziyyətini öyrənərkən geniş istifadə olunur. İnkişaf etmiş metodda, temperatur potensialı əvəzinə, zaman vahidi üçün şişmiş gil torpaq həcminin vahidində fiziki və kimyəvi cəhətdən özünü göstərən enerji aktiv su kimi təqdim olunan artan nəmin enerji mənbəyi istifadə olunur. Sahə araşdırmalarından və çuxurun dibinin qaldırılması və qruntun islatma dərinliyinin vaxtdan asılılığının qrafiklərindən sonra hesablamalar K.Terzaginin təklif etdiyi gil təbəqəsinin şişməsini proqnozlaşdırma metodu və müəllif tərəfindən təklif olunan ədədi inteqrasiya metodu ilə aparılmışdır. Nəticələr arasındakı fərq yalnız 9% ilə fərqlənirdi ki, bu da K.Terzagi metodunun praktik effektivliyini göstərir. 

məqalə, dəmir-beton əyilən elementlərin gücləndirilməsində bazalt və fiberglas ilə xarici armaturlanma effektivliyinin tədqiqatlarının nəticələrinə həsr edilmişdir.Müəlliflər tərəfindən 2025-ci ildə institutda aparılmış eksperimental tədqiqatların nəticələri təqdim olunur və əyilən dəmir-beton tirlərin bazalt və şüşə lifli kompozit materiallarla gücləndirilməsinin sınaq nəticələri ətraflı şərh olunmuşdur. Aparılmış model nümunələrinin sınaqlarında bir istiqamətli bazalt lifli parça və iki istiqamətli şüşə lifli parça materiallarından istifadə olunmuşdur. Sınaqlar zamanı nümunlərin yükgötürmə qabiliyyəti, çatyaranma həddi, yüklərdən asılı olaraq faktiki əyintilər və dartılan səthdə materialın həddi dartılma göstəriciləri qeydiyyata alınmışdır. Məqalədə aparılmış tədqiqatların nəticələr əsasında qabul olunmuş materiallarla səthi yapışdırma üsulu ilə əyilən dəmir-beton konstruksiyaların gücləndirilməsi üçün tövsiyələr qeyd olunmuş və sınaqların fotomaterialları təqdim olunmuşdur. 

Məqalədə enerji səmərəliliyinin, ekoloji təhlükəsizliyin və mənzil keyfiyyətinin yüksəldilməsi məqsədilə Azərbaycanda yaşayış fondunun milli sertifikatlaşdırma sisteminin yaradılmasının zəruriliyi nəzərdən keçirilir, müxtəlif seriyalı yaşayış binaları və beynəlxalq sertifikatlaşdırma standartları təhlil edilir. “Yaşıl tikintinin” tətbiqinə və şəhər ərazilərinin dayanıqlı inkişafına şərait yaradan əsas meyarların ölkənin iqlim, sosial və iqtisadi xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırılması üçün yanaşmalar təklif olunur. 

Müasir dövrdə bərpa olunan enerji sahəsinin inkişafında əsas amillərdən biri resursların səmərəli istifadəsini və dayanıqlı şəhər mühitinin formalaşmasını təmin edən enerji səmərəliliyi prinsipidir. Bu məqalədə enerji səmərəliliyi Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarının urbanistik transformasiyası prosesində dayanıqlı inkişafın strateji elementi kimi nəzərdən keçirilir. Məqalənin nəzəri hissəsi dayanıqlı inkişaf konsepsiyalarına və enerjiyə qənaət texnologiyalarının tətbiqi üzrə beynəlxalq təcrübəyə əsaslanır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları isə yalnız ekoloji prioritet kimi deyil, həm də əhalinin həyat keyfiyyətini və urbanistik transformasiya prosesində uzunmüddətli dayanıqlığı müəyyən edən əsas sosial-iqtisadi resurs kimi qiymətləndirilir. Əlavə olaraq, “yaşıl iqtisadiyyat”ın formalaşdırılmasına yönəlmiş milli strategiyalar və normativ-hüquqi təşəbbüslər, həmçinin Azərbaycanın şəhərlərində həyata keçirilən pilot layihələrin nümunələri təhlil olunur. Postmünaqişə dövründə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur regionunun bərpası şəraitində enerji səmərəliliyi təkcə istismar xərclərin azaldılması vasitəsi kimi deyil, həm də şəhər mühitinin iqlim və sosial-iqtisadi çağırışlara qarşı dayanıqlığının artırılması mexanizmi kimi çıxış edir. 

Məqalədə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarının işğaldan azad olunmasından sonra bərpası və davamlı inkişafı, “Yaşıl Enerji Zonası” strategiyası və yaşıl iqtisadiyyatın tətbiqi mövzusu araşdırılır. Regionun enerji, kənd təsərrüfatı, sənaye, turizm və sosial infrastrukturu üçün ekoloji və sosial-iqtisadi prinsiplərə əsaslanan inkişaf imkanları, həmçinin beynəlxalq təcrübələr, bərpa olunan enerji, ekoturizm və ekoloji siyasət vasitəsilə iqtisadi və sosial sabitliyin təminatı müzakirə olunur. Məqalə həmçinin Qarabağın enerji potensialı, ekoloji göstəricilər, sosial və iqtisadi indikatorlar və regionun uzunmüddətli dayanıqlı inkişaf strategiyasını vurğulayır.